ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ನಿಯಮ 267 (Rule 267) ಎಂದರೇನು? ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ | KAS, IAS, PSI ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯ
ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೇಲ್ಮನೆಯಾದ ರಾಜ್ಯಸಭೆ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸುಗಮವಾಗಿ ನಡೆಸಲು ವಿವಿಧ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮ 267 (Rule 267 of the Rules of Procedure and Conduct of Business in the Council of States) ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾದ ಹಾಗೂ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ನಿಯಮವಾಗಿದೆ.
ಈ ನಿಯಮವು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ತುರ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಹತ್ವದ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಸದನದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿಗದಿಯಾಗಿರುವ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ವಿಚಾರವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲು ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
📌 ನಿಯಮ 267 ಎಂದರೇನು?
ನಿಯಮ 267ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರು, ದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ತುರ್ತು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಹತ್ವದ ವಿಷಯವೊಂದರ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಲು, ಅಂದಿನ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಸಭಾಪತಿಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಬಹುದು.
ಸಭಾಪತಿಗಳು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದರೆ, ನಿಗದಿತ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಮುಂದೂಡಿ ಆ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಸದನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
🎯 ನಿಯಮ 267ರ ಉದ್ದೇಶ
ಈ ನಿಯಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು:
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ತುರ್ತು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರುವುದು.
ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ತಕ್ಷಣದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಪಡೆಯುವುದು.
ಜನರ ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವುದು.
ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು.
ಸಂಸದರಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಆದ್ಯತೆಯಿಂದ ಚರ್ಚಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು.
⚙️ ನಿಯಮ 267 ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ?
1. ನೋಟಿಸ್ ಸಲ್ಲಿಕೆ
ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಯಾವುದೇ ಸದಸ್ಯರು ಈ ನಿಯಮದಡಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕೋರಿ ಸಭಾಪತಿಗೆ ಲಿಖಿತ ನೋಟಿಸ್ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
2. ವಿಷಯದ ಮಹತ್ವ
ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿರುವ ವಿಷಯವು:
ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಹೊಂದಿರಬೇಕು.
ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರಬೇಕು.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬೇಕು.
3. ಸಭಾಪತಿಯ ನಿರ್ಧಾರ
ಸಭಾಪತಿಯೇ ಈ ನಿಯಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಬೇಕೇ ಅಥವಾ ಬೇಡವೇ ಎಂಬ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅವರ ವಿವೇಚನೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ.
4. ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯ ಅಮಾನತು
ಅನುಮತಿ ದೊರೆತ ನಂತರ,
ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ಅವಧಿ
ಶೂನ್ಯ ವೇಳೆ
ಮಸೂದೆಗಳ ಚರ್ಚೆ
ಇತರೆ ನಿಗದಿತ ವ್ಯವಹಾರಗಳು
ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮುಂದೂಡಲ್ಪಡಬಹುದು.
5. ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆ
ಸದನವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆ ಒಂದು ವಿಷಯದ ಮೇಲೆಯೇ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಚಿವರು ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ಉತ್ತರ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
📚 ನಿಯಮ 267 ಮತ್ತು ನಿಯಮ 176 ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ
| ಅಂಶ | ನಿಯಮ 267 | ನಿಯಮ 176 |
|---|---|---|
| ಚರ್ಚೆಯ ಸ್ವರೂಪ | ತುರ್ತು ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷ | ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚರ್ಚೆ |
| ಕಾರ್ಯಸೂಚಿ | ಅಮಾನತುಗೊಳ್ಳಬಹುದು | ಅಮಾನತುಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ |
| ಚರ್ಚೆಯ ಅವಧಿ | ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಷ್ಟು | ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 2 ರಿಂದ 2½ ಗಂಟೆ |
| ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಹತ್ವ | ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದು | ಪ್ರಮುಖ ಆದರೆ ತುರ್ತು ಅಲ್ಲ |
| ಸಭಾಪತಿಯ ಅನುಮತಿ | ಕಡ್ಡಾಯ | ಕಡ್ಡಾಯ |
| ಸರ್ಕಾರದ ಉತ್ತರ | ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ | ಇರುತ್ತದೆ |
| ನಿರ್ಣಯ | ಸಂದರ್ಭಾನುಸಾರ ಸಾಧ್ಯ | ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲ |
🌿 ನಿಯಮ 267 ಯಾವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು?
ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಹ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರು ನಿಯಮ 267ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ಕೋರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು
ಗಂಭೀರ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪಗಳು
ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು
ಗಡಿಭಾಗದ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ
ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಪ್ರಕರಣಗಳು
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ
ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು
⚖️ ನಿಯಮ 267 ಯಾಕೆ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಈ ನಿಯಮವು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಆದರೂ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕಾರಣಗಳು:
ಕಾರ್ಯಸೂಚಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಸತ್ತಿನ ಸಮಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ತುರ್ತು ವಿಷಯವೆಂಬುದನ್ನು ಸಭಾಪತಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ನಿಯಮವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಳಸಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.
📖 ನಿಯಮ 267 ಕುರಿತು ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿ
ಇದು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ವಿಶೇಷ ನಿಯಮ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಹತ್ವದ ತುರ್ತು ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಸಭಾಪತಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ.
ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಬಹುದು.
ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೇಲ್ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ.
📝 ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
✅ ನಿಯಮ 267 ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸದನ – ರಾಜ್ಯಸಭೆ
✅ ಉದ್ದೇಶ – ತುರ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಹತ್ವದ ವಿಷಯದ ಚರ್ಚೆ
✅ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವವರು – ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಸಭಾಪತಿ (Chairman)
✅ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿ – ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ
✅ ನಿಯಮ 176 – ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಚರ್ಚೆ (Short Duration Discussion)
❓ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQs)
1. ನಿಯಮ 267 ಯಾವ ಸದನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ?
ಉತ್ತರ: ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ.
2. ನಿಯಮ 267ರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವೇನು?
ಉತ್ತರ: ತುರ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಹತ್ವದ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ತಕ್ಷಣ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸುವುದು.
3. ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಯಾವ ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ಇದೆ?
ಉತ್ತರ: ನಿಯಮ 267.
4. ನಿಯಮ 267ರಡಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವವರು ಯಾರು?
ಉತ್ತರ: ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಸಭಾಪತಿ.
5. ನಿಯಮ 176 ಮತ್ತು ನಿಯಮ 267ರ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು?
ಉತ್ತರ: ನಿಯಮ 267ರಡಿ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಿ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಬಹುದು. ನಿಯಮ 176ರಡಿ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
📌 KAS/IAS/PSI ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ನೆನಪಿಡಿ
Rule 267 → ರಾಜ್ಯಸಭೆ → ಕಾರ್ಯಸೂಚಿ ಅಮಾನತು → ತುರ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಹತ್ವದ ವಿಷಯ
Rule 176 → ರಾಜ್ಯಸಭೆ → ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಚರ್ಚೆ → ಕಾರ್ಯಸೂಚಿ ಮುಂದುವರಿಕೆ
ಸೂಚನೆ: 2025ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ನಿಯಮಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ನಿಯಮ 267 ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಕುರಿತು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ನಿಯಮಾವಳಿ ಹಾಗೂ ಇತ್ತೀಚಿನ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಗಮನದಲ್ಲಿಡುವುದು ಸೂಕ್ತ.
Download Link: Available Below
File Type: Refer to Link
File Details
Language: Kannada / English
State: Karnataka
Published Year: 2026
Format: PDF
Additional Information
File Size: Available in Download Link
Number of Pages: Available in Download Link
Scanned Copy: Yes
Editable Text: No
Password Protected: No
Image Available: Yes
Download Link: Yes
File Size Reduced: No
Password: Not Required
Cost: Free of Cost
Click Here to Download
No comments:
Post a Comment