ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವೈಸ್‌ರಾಯ್‌ಗಳು (1773–1948)

ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವೈಸ್‌ರಾಯ್‌ಗಳು (1773–1948): ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ | KAS, PSI, SDA, FDA, PDO, GPSTR, UPSC ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ

ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವೈಸ್‌ರಾಯ್‌ಗಳು (1773–1948) ಹಾಗೂ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳು, ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಘಟನೆಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ. KAS, PSI, FDA, SDA, PDO, GPSTR, UPSC ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ.

ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವೈಸ್‌ರಾಯ್‌ಗಳು (1773–1948)

ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವೈಸ್‌ರಾಯ್‌ಗಳು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದರು. ಅವರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನುಗಳು, ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ 1773 ರಿಂದ 1948ರವರೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವೈಸ್‌ರಾಯ್‌ಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

---

ವಿಷಯ ಸೂಚಿ (Table of Contents)

1. ವಾರನ್ ಹೇಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್

2. ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲಿಸ್

3. ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿ

4. ಲಾರ್ಡ್ ಹೇಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್

5. ಅಮ್ಹೆರ್ಸ್ಟ್

6. ವಿಲಿಯಂ ಬೆಂಟಿಂಕ್

7. ಡಾಲ್ಹೌಸಿ

8. ಕ್ಯಾನಿಂಗ್

9. ಲಿಟ್ಟನ್

10. ರಿಪನ್

11. ಡಫರಿನ್

12. ಕರ್ಜನ್

13. ಮಿಂಟೋ II

14. ಹಾರ್ಡಿಂಜ್ II

15. ಚೆಲ್ಮ್ಸ್‌ಫೋರ್ಡ್

16. ಇರ್ವಿನ್

17. ವಿಲ್ಲಿಂಗ್ಡನ್

18. ಲಿನ್ಲಿತ್ಗೋ

19. ವೇವೆಲ್

20. ಮೌಂಟ್‌ಬ್ಯಾಟನ್

---

1. ವಾರನ್ ಹೇಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್ (1773–1785)

• ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆ (Regulating Act), 1773

• ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್

• ಪಿಟ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾಯ್ದೆ (1784)

• ಏಷಿಯಾಟಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿ ಸ್ಥಾಪನೆ

• ಮೊದಲ ಮರಾಠಾ ಯುದ್ಧ

• ರೋಹಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧ

• ಎರಡನೇ ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧ

---

2. ಲಾರ್ಡ್ ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲಿಸ್ (1786–1793)

• ಶಾಶ್ವತ ಭೂಮಿಕರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Permanent Settlement)

• ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲಿಸ್ ಸಂಹಿತೆ

• ಮೂರನೇ ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧ

---

3. ಲಾರ್ಡ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿ (1798–1805)

• ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ (Subsidiary Alliance)

• ನಾಲ್ಕನೇ ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧ

• ಎರಡನೇ ಮರಾಠಾ ಯುದ್ಧ

---

4. ಲಾರ್ಡ್ ಹೇಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್ (1813–1823)

• ಮೂರನೇ ಮರಾಠಾ ಯುದ್ಧ

• ಆಂಗ್ಲೋ-ನೇಪಾಳ ಯುದ್ಧ

• ಪಿಂಡಾರಿಗಳ ದಮನ

---

5. ಲಾರ್ಡ್ ಅಮ್ಹೆರ್ಸ್ಟ್ (1823–1828)

• ಮೊದಲ ಬರ್ಮೀಸ್ ಯುದ್ಧ

• ಭರತ್‌ಪುರ ವಶ

---

6. ಲಾರ್ಡ್ ವಿಲಿಯಂ ಬೆಂಟಿಂಕ್ (1828–1835)

• ಸತಿ ಪದ್ಧತಿ ರದ್ದು

• ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ

• ಠಗ್‌ಗಳ ದಮನ

---

7. ಲಾರ್ಡ್ ಡಾಲ್ಹೌಸಿ (1848–1856)

• ಭಾರತದ ಮೊದಲ ರೈಲ್ವೆ

• ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

• ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ

• ವುಡ್ಸ್ ಡಿಸ್ಪ್ಯಾಚ್ (1854)

• ವಿಧವೆಯರ ಪುನರ್ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆ

• ಪಂಜಾಬ್ ಹಾಗೂ ಕೆಳ ಬರ್ಮಾ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು

---

8. ಲಾರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ (1856–1862)

• 1857ರ ಸಿಪಾಯಿ ದಂಗೆ

• ಭಾರತ ಆಡಳಿತ ಕಾಯ್ದೆ, 1858

• ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ (ASI)

• ಕಲ್ಕತ್ತಾ, ಬಾಂಬೆ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ

---

9. ಲಾರ್ಡ್ ಲಿಟ್ಟನ್ (1876–1880)

• ಸ್ಥಳೀಯ ಪತ್ರಿಕಾ ಕಾಯ್ದೆ

• ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಕಾಯ್ದೆ

• ದೆಹಲಿ ದರ್ಬಾರ್

• ಭೀಕರ ಕ್ಷಾಮ

---

10. ಲಾರ್ಡ್ ರಿಪನ್ (1880–1884)

• ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವ-ಆಡಳಿತ

• ಕಾರ್ಖಾನೆ ಕಾಯ್ದೆ

• ಇಲ್ಬರ್ಟ್ ಬಿಲ್

---

11. ಲಾರ್ಡ್ ಡಫರಿನ್ (1884–1888)

• ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (INC) ಸ್ಥಾಪನೆ (1885)

---

12. ಲಾರ್ಡ್ ಕರ್ಜನ್ (1899–1905)

• ಬಂಗಾಳ ವಿಭಜನೆ

• ಭಾರತೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಕಾಯ್ದೆ

• ಪ್ರಾಚೀನ ಸ್ಮಾರಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ

---

13. ಲಾರ್ಡ್ ಮಿಂಟೋ II (1905–1910)

• ಮಾರ್ಲಿ–ಮಿಂಟೋ ಸುಧಾರಣೆಗಳು

• ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮತದಾರರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

---

14. ಲಾರ್ಡ್ ಹಾರ್ಡಿಂಜ್ II (1910–1916)

• ಭಾರತದ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ದೆಹಲಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರ

• ಹೋಮ್ ರೂಲ್ ಚಳವಳಿಯ ಆರಂಭ

---

15. ಲಾರ್ಡ್ ಚೆಲ್ಮ್ಸ್‌ಫೋರ್ಡ್ (1916–1921)

• ಮಾಂಟೆಗು–ಚೆಲ್ಮ್ಸ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳು

• ಜಲಿಯನ್‌ವಾಲಾ ಬಾಗ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ

• ಅಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ

---

16. ಲಾರ್ಡ್ ಇರ್ವಿನ್ (1926–1931)

• ಸೈಮನ್ ಆಯೋಗ

• ಲಾಹೋರ್ ಅಧಿವೇಶನ (1929)

• ದಂಡಿ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ

• ಗಾಂಧಿ–ಇರ್ವಿನ್ ಒಪ್ಪಂದ

---

17. ಲಾರ್ಡ್ ವಿಲ್ಲಿಂಗ್ಡನ್ (1931–1936)

• ಕೋಮು ಪ್ರಶಸ್ತಿ

• ಪೂನಾ ಒಪ್ಪಂದ

• ಭಾರತ ಆಡಳಿತ ಕಾಯ್ದೆ, 1935

• ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI)

---

18. ಲಾರ್ಡ್ ಲಿನ್ಲಿತ್ಗೋ (1936–1944)

• ಭಾರತ ಬಿಡಿ ಚಳವಳಿ

• ಬಂಗಾಳ ಕ್ಷಾಮ

---

19. ಲಾರ್ಡ್ ವೇವೆಲ್ (1944–1947)

• INA ವಿಚಾರಣೆಗಳು

• ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಿಷನ್

---

20. ಲಾರ್ಡ್ ಮೌಂಟ್‌ಬ್ಯಾಟನ್ (1947–1948)

• ಜೂನ್ 3 ಯೋಜನೆ

• ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆ

• ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್

---

ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು

ಘಟನೆ	ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ / ವೈಸ್‌ರಾಯ್
ಶಾಶ್ವತ ಭೂಮಿಕರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ	ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲಿಸ್
ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ	ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿ
ಸತಿ ಪದ್ಧತಿ ರದ್ದು	ವಿಲಿಯಂ ಬೆಂಟಿಂಕ್
ರೈಲ್ವೆ ಆರಂಭ	ಡಾಲ್ಹೌಸಿ
1857ರ ದಂಗೆ	ಕ್ಯಾನಿಂಗ್
ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವ-ಆಡಳಿತ	ರಿಪನ್
INC ಸ್ಥಾಪನೆ	ಡಫರಿನ್
ಬಂಗಾಳ ವಿಭಜನೆ	ಕರ್ಜನ್
ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮತದಾರರು	ಮಿಂಟೋ II
ಜಲಿಯನ್‌ವಾಲಾ ಬಾಗ್	ಚೆಲ್ಮ್ಸ್‌ಫೋರ್ಡ್
ಭಾರತ ಬಿಡಿ ಚಳವಳಿ	ಲಿನ್ಲಿತ್ಗೋ
ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆ	ಮೌಂಟ್‌ಬ್ಯಾಟನ್

---

Frequently Asked Questions (FAQ)

1. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಯಾರು?

ವಾರನ್ ಹೇಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್ (1773–1785).

2. ಸತಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿದವರು ಯಾರು?

ಲಾರ್ಡ್ ವಿಲಿಯಂ ಬೆಂಟಿಂಕ್.

3. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ರೈಲ್ವೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದವರು ಯಾರು?

ಲಾರ್ಡ್ ಡಾಲ್ಹೌಸಿ.

4. ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಯಾವಾಗ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು?

1885ರಲ್ಲಿ, ಲಾರ್ಡ್ ಡಫರಿನ್ ಅವರ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ.

5. ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆ ಯಾವ ವೈಸ್‌ರಾಯ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು?

ಲಾರ್ಡ್ ಮೌಂಟ್‌ಬ್ಯಾಟನ್ ಅವರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ (1947).

---

ತೀರ್ಮಾನ

ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವೈಸ್‌ರಾಯ್‌ಗಳು ಕುರಿತ ಈ ಮಾಹಿತಿಯು KAS, PSI, SDA, FDA, PDO, GPSTR, UPSC ಹಾಗೂ ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಈ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿದರೆ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಬಹುದು.

ಇಂತಹ ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಚಿತ ಕನ್ನಡ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ನೋಟ್ಸ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ Blog ಅನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ.

Download Link: Available Below

File Type: Refer to Link

File Details

Language: Kannada / English

State: Karnataka

Published Year: 2026

Format: PDF

Additional Information

File Size: Available in Download Link

Number of Pages: Available in Download Link

Scanned Copy: Yes

Editable Text: No

Password Protected: No

Image Available: Yes

Download Link: Yes

File Size Reduced: No

Password: Not Required

Cost: Free of Cost

Click Here to Download

📲 Join WhatsApp Channel

📢 Join Telegram Channel