ಗುರುವಾರ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22, 2026

Home » 5E Lesson Plan , Bloom Taxonomy , Kannada Notes , Social Science Pedagogy , Teacher Education , Teaching Methods » Social Science Pedagogy Notes in Kannada | ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳು - 25 ವಿಷಯಗಳು

Social Science Pedagogy Notes in Kannada | ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳು - 25 ವಿಷಯಗಳು

KSPGK ಗುರುವಾರ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22, 2026

ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳು

Social Science Pedagogy Notes in Kannada | 25 ವಿಷಯಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ನೋಟ್ಸ್

ನವೀಕರಣ: 22 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026

ಇವು ಶಿಕ್ಷಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ಬೋಧನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗಾಗಿ ರಚಿಸಿದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ನೋಟ್ಸ್. ಯಾವುದೇ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ಅಥವಾ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲ. ಸಂಬಂಧಿತ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಿ ಓದಿ. ಕಳುಹಿಸಿದ ಪರಿವಿಡಿಯನ್ನು ವಿಷಯಪಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ; ಪುಸ್ತಕದ ಒಳಪುಟಗಳನ್ನು ನಕಲು ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಹೊಸದಾಗಿ ರಚಿಸಿದವು. ಕಾನೂನು, ನೀತಿ, ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸುಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಗಮನಿಸಿ. ವಿಭಾಗಗಳ ಕೊನೆಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಮೂಲಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

1. ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ: ಅರ್ಥ, ಸ್ವರೂಪ, ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ

ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನವು ಮಾನವರು, ಸಮುದಾಯಗಳು, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವ-ಪರಿಸರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಹಾಗೂ ತಾರ್ಕಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಮೂಲಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸವು ಕಾಲದ ಮೂಲಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು; ಭೂಗೋಳವು ಸ್ಥಳ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು; ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ಅಧಿಕಾರ, ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕತ್ವವನ್ನು; ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವು ಉತ್ಪಾದನೆ, ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ.

ಸ್ವರೂಪ: ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಿತ, ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ, ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ಹಾಗೂ ಮೌಲ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಅಧ್ಯಯನ. ಒಂದೇ ಘಟನೆಗೆ ಹಲವು ಕಾರಣ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿರಬಹುದು. ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಸತ್ಯವೆಂದು ಒಪ್ಪದೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಕೇಳಬೇಕು.

ಇತಿಹಾಸದ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವರ್ಗೀಕರಣ: ಮಾನವ ಸಮಾಜದ ಹಿಂದಿನ ಬದುಕು, ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರತೆಯ ಅಧ್ಯಯನ. ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಎಂಬ ವಿಭಾಗಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಿತ. ಶಾಸನ, ನಾಣ್ಯ, ಪತ್ರ, ಕಟ್ಟಡ, ದಿನಚರಿ ಮತ್ತು ಮೌಖಿಕ ಸ್ಮರಣೆಗಳಂತಹ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಭೂಗೋಳ ಮತ್ತು ಪೌರನೀತಿ: ಭೂಗೋಳವು ಭೌತಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾನವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಬಂಧ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಪೌರನೀತಿ/ನಾಗರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವು ಹಕ್ಕು, ಕರ್ತವ್ಯ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಯಮ ಪಾಲನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಸಂವಿಧಾನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ಮುಖ್ಯ.

ಉದಾಹರಣೆ: ಊರಿನ ಕೆರೆಯ ಹಿಂದಿನ ಬಳಕೆ ಇತಿಹಾಸ; ಜಲಾನಯನ ಭೂಗೋಳ; ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆಯ ನಿಯಮ ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ; ಕೃಷಿ ಆದಾಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ. ಈ ಸಂಬಂಧ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನವು ವಿಚಾರಶೀಲ, ಸಹಾನುಭೂತಿಯುಳ್ಳ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. [1,2]

2. ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಇರಬೇಕಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು

ವಿಷಯಜ್ಞಾನದ ಜೊತೆಗೆ ಅದನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಅನುಭವಗಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವ ಬೋಧನಾಜ್ಞಾನ ಬೇಕು. ಭೂಪಟ, ದಾಖಲೆ, ಅಂಕಿಅಂಶ ಮತ್ತು ಕಾಲರೇಖೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಓದಿ ವಿವರಿಸಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇರಬೇಕು. ತಿಳಿಯದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಊಹೆಯ ಉತ್ತರ ನೀಡದೆ ಮೂಲ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ವೃತ್ತಿಪರ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ.

ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ ನಡೆ: ಜಾತಿ, ಲಿಂಗ, ಭಾಷೆ, ಧರ್ಮ, ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ತೀರ್ಮಾನಿಸಬಾರದು.
ಸಂವಾದ: ಮುಕ್ತ ಪ್ರಶ್ನೆ, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸಮಯ, ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಕೇಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಗೌರವ.
ಯೋಜನೆ: ಕಲಿಕಾ ಫಲಿತಾಂಶಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವ ಚಟುವಟಿಕೆ, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ.
ಪ್ರತಿಫಲನ: ಯಾರಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಯಾವ ಉದಾಹರಣೆ ಫಲಕಾರಿಯಾಯಿತು ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಿ ಬೋಧನೆ ಬದಲಿಸುವುದು.

ಅನ್ವಯ: ಗ್ರಾಮ-ನಗರ ಜೀವನದ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಘೋಷಿಸದೆ ನೀರು, ಸಾರಿಗೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಹೋಲಿಸಬೇಕು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕಲ್ಲ, ವಾದದ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಬಳಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಬೇಕು. ಒಳ್ಳೆಯ ಶಿಕ್ಷಕರು ಉತ್ತರ ಹೇಳುವವರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಲು ಸುರಕ್ಷಿತ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಿಸುವವರು. [1,2,3]

3. ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆ

ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆ ಎಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದಲ್ಲ. ಹೇಳಿಕೆಯ ಅರ್ಥ, ಮೂಲ, ಸಾಕ್ಷ್ಯ, ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಸಮರ್ಥಿಸಬಹುದಾದ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬರುವುದು. ಸತ್ಯಾಂಶ, ಅಭಿಪ್ರಾಯ, ಊಹೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಕ್ರಮ: ಪ್ರಶ್ನೆ → ಮೂಲ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭ → ಸಾಕ್ಷ್ಯ → ಇತರ ಮೂಲಗಳ ಹೋಲಿಕೆ → ಪರ್ಯಾಯ ವಿವರಣೆ → ನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಮಿತಿ.

ಹಳೆಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಹೊಸ ದಿನಾಂಕ ಹಾಕಿದರೆ ಚಿತ್ರ ನಿಜವಾದರೂ ಹೇಳಿಕೆ ತಪ್ಪಾಗಬಹುದು. ಅಂಕಿಅಂಶದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆ, ಶೇಕಡಾವಾರು, ಆಧಾರವರ್ಷ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಎರಡು ಘಟನೆಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ನಡೆದವು ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದು ತಕ್ಷಣ ತೀರ್ಮಾನಿಸಬಾರದು.

ಚಟುವಟಿಕೆ: ಒಂದೇ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಎರಡು ವರದಿ ನೀಡಿ. ಲೇಖಕರು ಯಾರು? ಯಾವ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಿದೆ? ಯಾರ ಮಾತು ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆಯೆ? ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ ಬೇಕೇ? ಎಂದು ಕೇಳಿ. ಉತ್ತರದ ಜೊತೆಗೆ ಮೂಲಗಳ ಹೋಲಿಕೆ, ಕಾರಣಗಳ ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಮಿತಿಗಳ ಅರಿವನ್ನೂ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿ. [1,2]

4. ಬೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯಕ ಮೂಲಗಳ ಬಳಕೆ

ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮೂಲ: ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕಾಲ, ಘಟನೆ ಅಥವಾ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ನೇರ ಸಂಬಂಧದ ಸಾಕ್ಷ್ಯ. ಸಮಕಾಲೀನ ಪತ್ರ, ಶಾಸನ, ನಾಣ್ಯ, ಮೂಲದಾಖಲೆ, ನೇರ ಸಂದರ್ಶನ ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ದ್ವಿತೀಯಕ ಮೂಲ: ಇಂತಹ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ನಂತರ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ವಿವರಿಸುವ ಗ್ರಂಥ, ಸಂಶೋಧನಾ ವಿವರಣೆ ಅಥವಾ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ.

ವರ್ಗೀಕರಣವು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಹಳೆಯ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕವು ಅದರಲ್ಲಿನ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ದ್ವಿತೀಯಕ ಮೂಲವಾಗಬಹುದು; ಆ ಕಾಲದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಅದೇ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮೂಲವಾಗಬಹುದು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅದು ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ ಅಥವಾ ತಪ್ಪಿಲ್ಲದ ಸತ್ಯವಲ್ಲ.

ಬಳಕೆಯ ಕ್ರಮ: ಮೂಲದ ಪರಿಚಯ → ರಚಯಿತೃ, ಕಾಲ, ಉದ್ದೇಶ → ಮಾಹಿತಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ → ಇತರ ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಹೋಲಿಕೆ → ಮಿತಿಗಳ ಚರ್ಚೆ → ನಿರ್ಣಯ. ಕಠಿಣ ಭಾಷೆಗೆ ವಯೋಸೂಕ್ತ ನೆರವು ನೀಡಿ; ಅರ್ಥ ಬದಲಿಸಬೇಡಿ.

ಕಾರ್ಯ: ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ಮಾರಕದ ಶಾಸನದ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ನಂತರದ ಲೇಖನವನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ. ಯಾವ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಹೊಂದುತ್ತವೆ? ಯಾವ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲ? ಪಠ್ಯ/ಚಿತ್ರ ಬಳಸುವಾಗ ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯ ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯ ಅನುಮತಿ ಗೌರವಿಸಬೇಕು. [2]

5. ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಅಧ್ಯಯನದ ಬೋಧನೆಯಲ್ಲಿನ ಸವಾಲುಗಳು

ಶಾಲೆಯ ಸಮಾಜ ಅಧ್ಯಯನವು ಹಲವು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಿಂದ ಆಯ್ದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಬದುಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಸಂಘಟಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಶೋಧನಾ ಶಾಖೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾದರೂ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶಾಖೆಯ ಪೂರ್ಣ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಲ್ಲ.

ಕಂಠಪಾಠ: ಹೆಸರು-ದಿನಾಂಕಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕಾರಣ, ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸೇರಿಸಿ.
ಅಮೂರ್ತ ಕಲ್ಪನೆ: ಹಕ್ಕು, ಅಧಿಕಾರ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಶಾಲಾ ಸಭೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸಿ.
ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ: ಹಲವು ಸಮುದಾಯಗಳ ಅನುಭವ ಸೇರಿಸಿ; ಅವಹೇಳನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡಬೇಡಿ.
ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕೊರತೆ: ಕೈಯಿಂದ ಬರೆದ ನಕ್ಷೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಮುದ್ರಿತ ಚಿತ್ರ ಬಳಸಿ.
ದೊಡ್ಡ ತರಗತಿ: ಪಾತ್ರ ಹಂಚಿಕೆಯ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪು, ಜೋಡಿ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ನಿರ್ಗಮನ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಳಸಿ.
ಪರೀಕ್ಷಾ ಒತ್ತಡ: ಮುಖ್ಯ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಮರುಪರಿಶೀಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಲಿಸಿ.

ಎಚ್ಚರಿಕೆ: ಮಕ್ಕಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೋವು ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಖಾಸಗಿ ಮಾಹಿತಿ ಹೇಳಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಬಾರದು. ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಒಂದೇ ಕಾರಣ, ಒಂದೇ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವುದು ತಪ್ಪು ಸರಳೀಕರಣವಾಗಬಹುದು. ಹಲವು ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿ. [1,2,3]

6. ಯೋಜನಾ ಕಾರ್ಯ: ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಕುರಿತು ಯೋಜಿತವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ, ಫಲಿತಾಂಶ ಮಂಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯ. ಚಿತ್ರ ಅಂಟಿಸಿ ಪುಸ್ತಕ ತಯಾರಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲ. ಪ್ರಶ್ನೆ, ವಿಧಾನ, ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಸ್ವಂತ ನಿರ್ಣಯ ಇರಬೇಕು.

ಹಂತಗಳು: ವಿಷಯ ಆಯ್ಕೆ → ಉದ್ದೇಶ → ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆ/ಪಾತ್ರ ಹಂಚಿಕೆ → ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹ → ವರ್ಗೀಕರಣ/ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ → ವರದಿ → ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ/ಆತ್ಮಪರಿಶೀಲನೆ.

ಸ್ವರಚಿತ ಉದಾಹರಣೆ: 'ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಬಳಕೆ ಹೇಗೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು?' ಸೋರಿಕೆ ಗಮನಿಸಿ, ಬಳಕೆಯ ಅಭ್ಯಾಸ ದಾಖಲಿಸಿ, ಪರಿಹಾರ ಸೂಚಿಸಬಹುದು. ನೇರವಾಗಿ ಅಳೆಯದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಖಚಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿ ಬರೆಯಬಾರದು.

ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ: ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮಾಹಿತಿ, ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಕೊಡುಗೆ. ಮನೆಯವರ ಖರ್ಚು ಅಥವಾ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಕ ನೀಡಬಾರದು. ಕ್ಷೇತ್ರಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಅನುಮತಿ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿತನ ಅಗತ್ಯ. ಸಹಕಾರದ ಯೋಜನೆಯು ಸಂವಹನ, ನಿರ್ಧಾರ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. [1,2,3]

7. ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳು

ಒಂದೇ ವಿಧಾನ ಎಲ್ಲ ಪಾಠಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಲ್ಲ. ಉದ್ದೇಶ, ಪೂರ್ವಜ್ಞಾನ, ವಯಸ್ಸು, ಭಾಷೆ, ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಬೇಕು.

ಉಪನ್ಯಾಸ-ಸಂವಾದ: ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನೆಯ ವಿವರಣೆ; ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕಾರ್ಯ ಬೇಕು.
ಚರ್ಚೆ: ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಹಲವು ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಹೋಲಿಕೆ; ಸ್ಪಷ್ಟ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮ ಇರಲಿ.
ಮೂಲಾಧಾರ ವಿಧಾನ: ದಾಖಲೆ, ಚಿತ್ರ, ನಾಣ್ಯ ಅಥವಾ ಅಂಕಿಅಂಶದಿಂದ ವಿಚಾರಣೆ.
ಸಮಸ್ಯಾ ಪರಿಹಾರ: ಸಮಸ್ಯೆ, ಕಾರಣ, ಪರ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಯದ ಪರಿಶೀಲನೆ.
ಯೋಜನೆ/ಕ್ಷೇತ್ರಭೇಟಿ: ನೈಜ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಕಲಿಕೆ.
ಪಾತ್ರಾಭಿನಯ: ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂದರ್ಭ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರದ ಅರಿವು; ನಂತರ ಚರ್ಚೆ ಅಗತ್ಯ.

ಮಿಶ್ರ ವಿಧಾನ: ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಾತ್ಮಕ ವಿವರಣೆ, ಗ್ರಾಮಸಭೆಯ ಕಲ್ಪಿತ ಪಾತ್ರಾಭಿನಯ, ನಿಯಮದ ಓದು ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ. ಅಭಿನಯದಲ್ಲಿನ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ನೈಜ ಕಾನೂನು ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿ. ಚಟುವಟಿಕೆ ನಡೆದಿತೆಂಬುದೇ ಕಲಿಕೆ ಸಾಧಿತವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಲ್ಲ. [1,2]

8. ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪೌರನೀತಿ ಶಿಕ್ಷಕ

ಇತಿಹಾಸ ಶಿಕ್ಷಕರು 'ಏನು ನಡೆಯಿತು?' ಜೊತೆಗೆ 'ಅದು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ?' ಎಂಬುದನ್ನೂ ಕಲಿಸಬೇಕು. ಕಾಲಕ್ರಮ, ಕಾರಣ-ಪರಿಣಾಮ, ಬದಲಾವಣೆ-ನಿರಂತರತೆ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಮಿತಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಹಿಂದಿನ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಸರಳ ತೀರ್ಪು ನೀಡುವ ಬದಲು ಕಾಲದ ಸಂದರ್ಭ ವಿವರಿಸಬೇಕು; ಅನ್ಯಾಯ ಸಮರ್ಥಿಸಬೇಕೆಂದಲ್ಲ.

ಪೌರನೀತಿ ಶಿಕ್ಷಕರು ಸಂವಿಧಾನಿಕ ಮೌಲ್ಯ, ಸಮಾನತೆ, ಹಕ್ಕು, ಕರ್ತವ್ಯ, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಒತ್ತು ಕೊಡಬೇಕು. ಸರ್ಕಾರದ ಹಂತಗಳ ಜೊತೆಗೆ ನಾಗರಿಕರು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವ, ದೂರು ನೀಡುವ ಮತ್ತು ಸಹಕರಿಸುವ ಮಾರ್ಗ ಚರ್ಚಿಸಬಹುದು.

ಕಾರ್ಯ: ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಯ ಎರಡು ಮೂಲ ಹೋಲಿಸುವುದು; ಶಾಲಾ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯ ಆಯ್ಕೆಗೆ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ನಿಯಮ ರೂಪಿಸುವುದು. ಜವಾಬ್ದಾರಿ: ಪಕ್ಷಪ್ರಚಾರ ತಪ್ಪಿಸಿ; ವಾಸ್ತವ ಮತ್ತು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಗುಂಪಿನ ಬೆಂಬಲ ಘೋಷಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಬಾರದು. ನಿರ್ಣಯಕ್ಕಿಂತ ಅದರ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಗುಣ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಪಮತದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಗೌರವ ಪಡೆಯಲಿ. [1,2]

9. ಅಣು ಬೋಧನೆ / ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬೋಧನೆ (Microteaching)

ಶಿಕ್ಷಕ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಸುಧಾರಿಸುವ ಕ್ರಮ. ವಿಷಯದ ಭಾಗ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸಮಯ ಸೀಮಿತವಾಗಬಹುದು. ನಿಖರ ಅವಧಿ ಎಲ್ಲ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೂ ಒಂದೇ ಕಡ್ಡಾಯ ನಿಯಮವಲ್ಲ.

ಚಕ್ರ: ಯೋಜನೆ → ಬೋಧನೆ → ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ → ಮರುಯೋಜನೆ → ಮರುಬೋಧನೆ → ಮರುಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ. ಎರಡನೇ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬಳಸಿದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ.

ಕೌಶಲ್ಯಗಳು: ಪಾಠಾರಂಭ, ವಿವರಣೆ, ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಿಕೆ, ಉದಾಹರಣೆ, ಫಲಕ ಬರವಣಿಗೆ, ಗಮನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಬಲವರ್ಧನೆ. ಆರಿಸಿದ ಕೌಶಲ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾನದಂಡ ಇರಲಿ.

ಉದಾಹರಣೆ: ನಕ್ಷೆಯ ಮಾಪಕ ಕಲಿಸುವಾಗ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಹೌದು/ಇಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿದ್ದರೆ ಎರಡನೇ ಬಾರಿ 'ಈ ಅಂತರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಂಡುಹಿಡಿದೆ?' ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸೇರಿಸಿ. ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಟೀಕೆಯಾಗದೆ ಗಮನಿಸಿದ ವರ್ತನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಲಿ. ಮಿತಿ: ನೈಜ ತರಗತಿಯ ಪೂರ್ಣ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಲ್ಲ; ನಂತರ ಸಮಗ್ರ ಬೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಕೌಶಲ್ಯ ಹೊಂದಿಸಬೇಕು. [8]

10. ಕ್ರಿಯಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆ

ಕ್ರಿಯಾ ಸಂಶೋಧನೆ: ತರಗತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಿತವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಬೋಧನೆ ಸುಧಾರಿಸುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧ್ಯಯನ. ಎಲ್ಲ ಶಾಲೆಗಳಿಗೂ ಒಂದೇ ಪರಿಹಾರ ಘೋಷಿಸುವುದು ಉದ್ದೇಶವಲ್ಲ.

ಸಮಸ್ಯೆ → ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯ → ಸುಧಾರಣಾ ಯೋಜನೆ → ಜಾರಿ → ಫಲಿತಾಂಶ ದಾಖಲೆ → ವಿಮರ್ಶೆ → ಮತ್ತೊಂದು ಚಕ್ರ. ನಕ್ಷೆಯ ದಿಕ್ಕು ಗುರುತಿಸುವ ತಪ್ಪು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ದಿಕ್ಕು ಆಟದ ನಂತರ ಸಮಾನ ಕಠಿಣತೆಯ ಕಾರ್ಯ ನೀಡಿ ಬದಲಾವಣೆ ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಭ್ಯಾಸ, ಹಾಜರಾತಿಯಂತಹ ಇತರ ಕಾರಣಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆ: ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅಥವಾ ಕೌಶಲ್ಯ ತೋರಿಸಿ ಕಲಿಸುವ ವಿಧಾನ. ಉದಾಹರಣೆ: ನಕ್ಷೆಯ ಚಿಹ್ನಾಸೂಚಿ ಬಳಸಿ ಸ್ಥಳ ಗುರುತಿಸುವುದು. ಹಂತ ತೋರಿಸಿ, ಕಾರಣ ಹೇಳಿ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಿಂದ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿಸಿ, ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿ. ನೋಡುವುದು ಮತ್ತು ಮಾಡಲು ಬರುವುದು ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ.

ಮಕ್ಕಳ ಹೆಸರು ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬೇಡಿ; ಯಾರನ್ನೂ ಹೀನಾಯವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬೇಡಿ. ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆ ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನ; ಕ್ರಿಯಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಪರಿಶೀಲನಾ-ಸುಧಾರಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. [2,3]

11. ಘಟಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಹಂತಗಳು, LBA ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಬೋಧನೆ

ಘಟಕ ಪರೀಕ್ಷೆ: ಘಟಕದ ಉದ್ದೇಶಿತ ಕಲಿಕೆ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಧಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಪರೀಕ್ಷೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಲಿಗೆ ಸಮಾನ ಅಂಕ ಕೊಡುವ ಬದಲು ವಿಷಯದ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಕಲಿಕಾ ಫಲಿತಾಂಶಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಬೇಕು.

ಹಂತಗಳು: ಉದ್ದೇಶ → ವಿಷಯ/ಬೌದ್ಧಿಕ ಮಟ್ಟದ ನೀಲನಕ್ಷೆ → ಪ್ರಶ್ನೆ → ಉತ್ತರಸೂಚಿ/ಮಾನದಂಡ → ಭಾಷೆ-ಕಠಿಣತೆಯ ಪರಿಶೀಲನೆ → ಪರೀಕ್ಷೆ → ಉತ್ತರಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ → ಬೋಧನೆಯ ಸುಧಾರಣೆ.

LBA: ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ Lesson Based Assessment, ಅಂದರೆ ಪಾಠ ಆಧಾರಿತ ಮೌಲ್ಯಾಂಕನ ಎಂಬ ಬಳಕೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅಂಕ, ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಅಥವಾ ಆನ್‌ಲೈನ್ ದಾಖಲಾತಿಯ ಕಡ್ಡಾಯ ನಿಯಮ ಹೇಳಿಲ್ಲ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇಲಾಖಾ ಸೂಚನೆ ಅನುಸರಿಸಬೇಕು. ಅಧಿಕೃತ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಪುಟ ಈ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾಗಲಿಲ್ಲ; ಪದದ ಬಳಕೆಗೆ ದ್ವಿತೀಯಕ FAQ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ.

ಪರಿಹಾರ ಬೋಧನೆ: ತಪ್ಪಿನ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವ ನೆರವು. ದಿಕ್ಕು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಮಾಪಕದ ಘಟಕ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿದ್ದರೆ ಘಟಕ ಪರಿವರ್ತನೆ ಅಭ್ಯಾಸ ನೀಡಿ. ನಂತರ ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿಂದ ಪ್ರಗತಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. ಕಡಿಮೆ ಅಂಕ ಮಗುವಿನ ಶಾಶ್ವತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ತೀರ್ಪಲ್ಲ. [3,11]

12. ಸಾಧನ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ಚೌಕಟ್ಟು 2005

ಸಾಧನ ಪರೀಕ್ಷೆ (Achievement Test): ಬೋಧನೆಯ ನಂತರ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಜ್ಞಾನ/ಕೌಶಲ್ಯ ಎಷ್ಟು ಸಾಧಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಲಿಯಬಹುದಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅಂದಾಜಿಸುವ ಅಭಿಕ್ಷಮತಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಮಾನವಲ್ಲ.

ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಉದ್ದೇಶ-ಹೊಂದಾಣಿಕೆ, ವಿಷಯದ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ, ಸ್ಪಷ್ಟ ಭಾಷೆ, ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತತೆ ಮತ್ತು ಅಂಕನದ ಸ್ಥಿರತೆ ಬೇಕು. ಮಾನ್ಯತೆ: ಅಂಕಗಳಿಂದ ಮಾಡುವ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಇದೆಯೆ? ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ: ಅಳೆಯುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆ ಇದೆಯೆ? ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ತಪ್ಪು ವಿಷಯ ಅಳೆಯುವ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾನ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

NCF 2005ರ ಐದು ದಿಕ್ಕುಗಳು: ಶಾಲೆಯ ಹೊರಜೀವನಕ್ಕೆ ಜ್ಞಾನ ಜೋಡಿಸುವುದು; ಕಂಠಪಾಠದ ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು; ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಮೀರಿ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು; ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ತರಗತಿ ಕಲಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಿ ನಮ್ಯಗೊಳಿಸುವುದು; ಕಾಳಜಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೌಲ್ಯವುಳ್ಳ ನಾಗರಿಕ ಗುರುತನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು.

ಅನ್ವಯ: ದಿನಾಂಕ ಕೇಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮೂಲದ ವಿವರಣೆ, ನಕ್ಷೆ ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾರಣಾತ್ಮಕ ಉತ್ತರ ಸೇರಿಸಿ. NCF 2005 ಅನ್ನು ಪರಿವಿಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿರುವ ಚೌಕಟ್ಟಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ; ಅದನ್ನೇ ಇಂದಿನ ಏಕೈಕ/ಇತ್ತೀಚಿನ ಚೌಕಟ್ಟೆಂದು ಹೇಳಿಲ್ಲ. [3]

📚 ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ಗಳು (Spardha Win Magazines)

13. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ 2020 ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯ ಶಿಕ್ಷಣ

NEP 2020 ಶಿಕ್ಷಣದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೀತಿ ದಾಖಲೆ. ಅದು ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲ; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶಿಫಾರಸೂ ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯ/ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ದಿನ ಜಾರಿಯಾಯಿತು ಎಂದು ಅರ್ಥವಲ್ಲ.

ಶಾಲಾ ರಚನೆಯ ಶಿಫಾರಸು: 5+3+3+4. ಅಡಿಪಾಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವರ್ಷ ಪೂರ್ವಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು 1-2ನೇ ತರಗತಿ; ಸಿದ್ಧತಾ ಹಂತ 3-5; ಮಧ್ಯಮ ಹಂತ 6-8; ಪ್ರೌಢ ಹಂತ 9-12. ನೀತಿಯು 3-18 ವಯೋವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಈ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಡಿಪಾಯ ಸಾಕ್ಷರತೆ-ಸಂಖ್ಯಾಜ್ಞಾನ, ಅನುಭವಾಧಾರಿತ ಕಲಿಕೆ, ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆ, ಬಹುಭಾಷಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾಧಾರಿತ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೆ ಒತ್ತು. ಸಾಧ್ಯವಾದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 5ನೇ ತರಗತಿವರೆಗೆ, ಆದ್ಯತೆಯಿಂದ 8ನೇ ತರಗತಿ ಮತ್ತು ನಂತರವೂ ಮನೆಭಾಷೆ/ಮಾತೃಭಾಷೆ/ಸ್ಥಳೀಯ ಅಥವಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬೋಧನಾ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿಡಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಒಂದೇ ಸರಳ ಕಾನೂನು ನಿರ್ಬಂಧವೆಂದು ಹೇಳಬಾರದು.

ಸಮನ್ವಯ/ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಶಿಕ್ಷಣ: ಮಗುವನ್ನು ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ವಿಷಯ, ಸಂವಹನ, ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು. ಉದಾಹರಣೆ: ನಕ್ಷೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಮುದ್ರಣ, ಸ್ಪರ್ಶ ನಕ್ಷೆ, ಮೌಖಿಕ ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಉತ್ತರ ವಿಧಾನ. ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಕೊರತೆಯೆಂದು ನೋಡದೆ ಕಲಿಕೆಗೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕು. [2,4]

14. ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ

ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವು ಕಲಿಕೆಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಬೋಧನೆಗೆ ಬಳಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅಂಕ ಅದರ ಒಂದು ಭಾಗ ಮಾತ್ರ. ವೀಕ್ಷಣೆ, ಮೌಖಿಕ ಉತ್ತರ, ಯೋಜನೆ, ನಕ್ಷೆ ಕಾರ್ಯ, ಬರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಟ್‌ಫೋಲಿಯೊ ಕೂಡ ಸಾಕ್ಷ್ಯ.

ಕಲಿಕೆಗಾಗಿ: ಬೋಧನೆಯ ಮಧ್ಯೆ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ನೆರವು ಬದಲಿಸುವುದು.
ಕಲಿಕೆಯಾಗಿ: ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಆತ್ಮಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂನಿಯಂತ್ರಣ ಬೆಳೆಸುವುದು.
ಕಲಿಕೆಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ: ಒಂದು ಹಂತದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ ದಾಖಲಿಸುವುದು.

ರೂಪಣಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವು ಆಗಾಗ ನಡೆಯುವ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಅದರ ಮಾಹಿತಿಯಿಂದ ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗಬೇಕು. ಸಮಾಪನಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವು ಅವಧಿಯ ಕೊನೆಯ ಸಾಧನೆ ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ; ಎರಡನ್ನೂ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.

ಮಾದರಿ ಮಾನದಂಡ: ಮೂಲಾಧಾರ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಆಯ್ಕೆ, ವಿವರಣೆ, ತರ್ಕ ಮತ್ತು ಮಿತಿಯ ಅರಿವು. ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ: 'ಕಾರಣ ಹೇಳಿದ್ದೀಯ; ಅದಕ್ಕೆ ಮೂಲದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಸೇರಿಸು.' 'ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ' ಎಂಬುದೊಂದೇ ಮುಂದಿನ ಹೆಜ್ಜೆ ತಿಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸಹಪಾಠಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೂ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾನದಂಡ ಮತ್ತು ಗೌರವ ಬೇಕು. [2,3,6]

15. ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ

ಪಠ್ಯಕ್ರಮ: ಉದ್ದೇಶಗಳು, ವಿಷಯ, ಕಲಿಕಾ ಅನುಭವ, ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಒಳಗೊಂಡ ವಿಶಾಲ ಯೋಜನೆ. ಪಠ್ಯವಿವರ/ಸಿಲಬಸ್: ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯದ ಅಧ್ಯಯನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಮ. ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ: ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ಜಾರಿಗೆ ನೆರವಾಗುವ ಒಂದು ಸಂಪನ್ಮೂಲ. ಇವು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಿತವಾದರೂ ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ.

ಆಯ್ಕೆಯ ಮಾನದಂಡ: ವಯೋಸೂಕ್ತತೆ, ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳ ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮ, ಸ್ಥಳೀಯ-ವಿಶ್ವ ಸಂಬಂಧ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ, ಲಿಂಗಸಂವೇದನೆ, ಭಾಷೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ. ಚಿತ್ರಗಳು ವಿಷಯ ವಿವರಿಸಬೇಕು; ಕೇವಲ ಅಲಂಕಾರವಾಗಬಾರದು.

ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ; ಉದ್ದೇಶ ಉಳಿಸಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಅಧಿಕೃತ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಕೈಬಿಡಬಾರದು.

ಪರಿಶೀಲನಾ ಕಾರ್ಯ: ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಯಾರ ಅನುಭವಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ? ಯಾರವು ಇಲ್ಲ? ಮೂಲಗಳಿವೆಯೆ? ಮಕ್ಕಳು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆಯೆ? ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗದ ಅಂತಿಮ ಸತ್ಯವಾಗಿ ನೋಡದೆ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಇತರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಬೇಕು. [1,3]

16. ತರಗತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂವಾದಗಳು

ಶಿಕ್ಷಕರ ವಿವರಣೆ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವಿಚಾರಣೆ, ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಮತೋಲನ ಇರಬೇಕು. ಪೂರ್ವಜ್ಞಾನ ತಿಳಿದು, ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ನೀಡಿ, ಕಾರ್ಯದ ಮೂಲಕ ಕಲ್ಪನೆ ಬೆಳೆಸಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಕೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.

ನಿಯಮಗಳು: ಒಬ್ಬರು ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಕೇಳುವುದು; ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲ, ವಿಚಾರ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು; ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಕೇಳುವುದು; ತಪ್ಪಿಗೆ ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡದಿರುವುದು; ಮಾತನಾಡದವರಿಗೂ ಪರ್ಯಾಯ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಕೊಡುವುದು. ಪಾತ್ರಗಳ ಗುಂಪು ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಓದುಗ, ದಾಖಲಿಸುವವ, ಮಂಡಿಸುವವ ಎಂಬ ಪಾತ್ರ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು.

ಕಾರ್ಯಗಳು: ಜೋಡಿಯಲ್ಲಿ ನಕ್ಷೆ ಓದು, ಚಿತ್ರದಿಂದ ಪ್ರಶ್ನೆ, ದತ್ತಾಂಶ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಮೂಲದ ಹೋಲಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಗಮನ ಚೀಟಿ. 'ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಲಭ್ಯವಿದೆಯೆ?' ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಿತ ಉತ್ತರ ರೂಪಿಸಿ. ನೈಜ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವಹೇಳನ ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿ ಅನುಭವ ಹೇಳುವ ಒತ್ತಡ ತಪ್ಪಿಸಿ. ಸದ್ದು ಹೆಚ್ಚು ಎನ್ನುವುದರಿಂದಲೇ ಕಲಿಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸದೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ತಿಳುವಳಿಕೆಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ. [1,2,3]

17. ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ 2009 ಮತ್ತು ಬ್ಲೂಮ್ ವರ್ಗೀಕರಣ

RTE: Right of Children to Free and Compulsory Education Act, 2009. ಕಾಯ್ದೆಯ ದಿನಾಂಕ 26 ಆಗಸ್ಟ್ 2009; ಜಾರಿ 1 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010. ಮೂಲ ಹಕ್ಕಿನ ವಯೋವ್ಯಾಪ್ತಿ 6-14 ವರ್ಷ. ಉಚಿತ ಶಿಕ್ಷಣವು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು (1ರಿಂದ 8ನೇ ತರಗತಿವರೆಗಿನ elementary education) ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಶುಲ್ಕ/ವೆಚ್ಚದ ಅಡ್ಡಿ ನಿವಾರಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕಡ್ಡಾಯ ಶಿಕ್ಷಣವು ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಸಂಬಂಧಿತ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರವೇಶ, ವಯೋಸೂಕ್ತ ತರಗತಿ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ, ಶಾಲಾ ಮಾನದಂಡ, ಶಿಕ್ಷಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹಾಗೂ ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷೆ/ಮಾನಸಿಕ ಕಿರುಕುಳ ನಿಷೇಧದ ವಿಧಿಗಳಿವೆ. 25% ಪ್ರವೇಶ ನಿಯಮವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಶಾಲೆಗಳ ಎಲ್ಲ ತರಗತಿಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿಸಬಾರದು; ಶಾಲಾವರ್ಗ, ಪ್ರವೇಶ ಹಂತ ಮತ್ತು ವಿನಾಯಿತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಓದಬೇಕು. 'ಯಾವ ಮಗುವನ್ನೂ ಎಂದಿಗೂ ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ' ಎಂಬ ಹಳೆಯ ಸರಳ ಹೇಳಿಕೆ ಬಳಸದೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಸುವ ನಿಯಮ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. [5]

ಬ್ಲೂಮ್ ಜ್ಞಾನಾತ್ಮಕ ವರ್ಗೀಕರಣ, 1956: ಜ್ಞಾನ → ಗ್ರಹಿಕೆ → ಅನ್ವಯ → ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ → ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ → ಮೌಲ್ಯನಿರ್ಣಯ. ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಬೌದ್ಧಿಕ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. 2001ರ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಕ್ರಮ ವಿಭಾಗ 24ರಲ್ಲಿದೆ. RTE ಮತ್ತು ಬ್ಲೂಮ್ ಬೇರೆ ವಿಷಯಗಳು; ವರ್ಗೀಕರಣವು ಕಾಯ್ದೆಯ ಭಾಗವಲ್ಲ. [6]

18. ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ಬೋಧನಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು

ನಕ್ಷೆ, ಗ್ಲೋಬ್, ಕಾಲರೇಖೆ, ಚಿತ್ರ, ಚಾರ್ಟ್, ದಾಖಲೆ, ನಾಣ್ಯದ ಪ್ರತಿರೂಪ, ಅಂಕಿಅಂಶ, ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ, ಸಮುದಾಯದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಬಳಸಬಹುದು. ಸಾಧನದ ನವೀನತೆಯಿಗಿಂತ ಕಲಿಕಾ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ನೆರವು ಮುಖ್ಯ.

ಆಯ್ಕೆ: ವಿಷಯದ ನಿಖರತೆ, ದಿನಾಂಕ, ವಯೋಸೂಕ್ತತೆ, ಅಕ್ಷರದ ಓದಬಹುದಾದ ಗಾತ್ರ, ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿಹ್ನೆ, ಭಾಷೆ, ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶ. ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಲಿಂಕ್ ಇದೆ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅದು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಅಥವಾ ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯಮುಕ್ತವಲ್ಲ.

ನಕ್ಷೆಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆ, ದಿಕ್ಕು, ಮಾಪಕ, ಚಿಹ್ನಾಸೂಚಿ ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶದ ಕಾಲ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ರಚಯಿತೃ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭ ಕೇಳಿ. ಸಮುದಾಯದ ಅನುಭವವನ್ನು ಇತರ ಸಾಕ್ಷ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ; ಖಾಸಗಿ ವಿವರಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಿರಿ. ದೃಷ್ಟಿ/ಶ್ರವಣ ಅಥವಾ ಭಾಷಾ ಅವಶ್ಯಕತೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಶ ವಸ್ತು, ದೊಡ್ಡ ಮುದ್ರಣ, ಧ್ವನಿ ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ನೆರವು ಕೊಡಿ. ಸಾಧನ ತೋರಿಸಿದ ನಂತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಅದರ ಆಧಾರದ ಕಾರ್ಯ ನೀಡಿ. [1,2]

19. ಕಾಲಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಪ್ರಜ್ಞೆ

ಕಾಲಪ್ರಜ್ಞೆ: ಘಟನೆಗಳ ಮುಂಚೆ-ನಂತರ, ಅವಧಿ, ಸಮಕಾಲೀನತೆ ಮತ್ತು ಬದಲಾವಣೆ-ನಿರಂತರತೆ ತಿಳಿಯುವುದು. ಸ್ಥಳಪ್ರಜ್ಞೆ: ದಿಕ್ಕು, ದೂರ, ಸ್ಥಾನ, ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳ ಸಂಬಂಧ ತಿಳಿಯುವುದು.

ಕಾಲರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಸಮಯದ ಅಂತರಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ಸ್ಥಳ ಬಿಡಬೇಕು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ತಪ್ಪು ಭಾವನೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಅವಧಿಗಳ ಗಡಿ ಅಧ್ಯಯನದ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ; ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೂ ಬದಲಾವಣೆ ಒಂದೇ ದಿನ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಸ್ಥಳಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ತರಗತಿ ನಕ್ಷೆಯಿಂದ ಶಾಲೆ/ನೆರೆಹೊರೆ, ಜಿಲ್ಲೆ, ರಾಜ್ಯ, ದೇಶಕ್ಕೆ ಸಾಗಬಹುದು. ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಭಾಗವೇ ಉತ್ತರವೆಂದು ಊಹಿಸದೆ ದಿಕ್ಕಿನ ಗುರುತು ನೋಡಿ. ಕಾರ್ಯ: ಶಾಲೆಯಿಂದ ಸಮೀಪದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಟ್ಟಡದ ದಾರಿ ಚಿತ್ರಿಸಿ; ದಿಕ್ಕು, ಗುರುತು ಮತ್ತು ಅಂದಾಜು ದೂರ ಸೇರಿಸಿ. ನಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ನೈಜ ಅಂತರ ಚರ್ಚಿಸಿ. ಒಂದು ಘಟನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕಾಲರೇಖೆ ಮಾಡಿಸಿ. [1,2]

20. ಪಾಠಯೋಜನೆ ಮತ್ತು 5E ಮಾದರಿ

ಪಾಠಯೋಜನೆ ಉದ್ದೇಶ, ಪೂರ್ವಜ್ಞಾನ, ಸಂಪನ್ಮೂಲ, ಅನುಭವ, ಪ್ರಶ್ನೆ, ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ನೆರವಿನ ರೂಪರೇಖೆ. ಓದಿ ಮುಗಿಸಬೇಕಾದ ಪಠ್ಯದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲ; ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಹೊಂದಿಸಬಹುದಾದ ಯೋಜನೆ.

5E: Engage (ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ), Explore (ಅನ್ವೇಷಣೆ), Explain (ವಿವರಣೆ), Elaborate (ವಿಸ್ತರಣೆ), Evaluate (ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ). BSCS ವಿಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಿದ ಸ್ವರಚಿತ ಉದಾಹರಣೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ; ಇಲಾಖೆಯ ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾದರಿಯೆಂದು ಹೇಳಿಲ್ಲ.

ವಿಷಯ: ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆ

ಫಲಿತಾಂಶ: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಾರಣದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸುವುದು.
Engage: ಕಲ್ಪಿತ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಚಿತ್ರ ನೀಡಿ ಯಾರ ನೆರವು ಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿ.
Explore: ಸಂಸ್ಥೆ/ಕಾರ್ಯಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಚೀಟಿಗಳನ್ನು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಸಿ, ಪ್ರಶ್ನೆ ಬರೆಯಲಿ.
Explain: ಮಕ್ಕಳು ಕಾರಣ ಹೇಳಲಿ; ಶಿಕ್ಷಕರು ಗ್ರಾಮ/ನಗರದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಿ.
Elaborate: ರಸ್ತೆ ದೀಪ ಅಥವಾ ನೀರಿನ ಹೊಸ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಿ.
Evaluate: 'ಯಾವ ಸಂಸ್ಥೆ? ಏಕೆ? ಇನ್ನೇನು ಮಾಹಿತಿ ಬೇಕು?' ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಉತ್ತರ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.

ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಕೊನೆಯ ಹಂತಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ; ಎಲ್ಲ ಹಂತದಲ್ಲೂ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಗಮನಿಸಿ. ನೈಜ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೊದಲು ವಿವರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. [7]

21. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ (SEP)

SEP ಎಂದರೆ State Education Policy. NEP 2020ರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಬಾರದು. ಆಯೋಗದ ಶಿಫಾರಸು, ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ವೀಕಾರ, ಜಾರಿಗೆ ಆದೇಶ ಮತ್ತು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನ ಬೇರೆ ಹಂತಗಳು.

2025ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನ ಸುದ್ದಿವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸುಖದೇವ್ ಥೋರಾಟ್ ನೇತೃತ್ವದ ಆಯೋಗ ತನ್ನ ವರದಿಯನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಮಾತೃಭಾಷೆ/ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಒತ್ತು, ಸಮಾನ ಪ್ರವೇಶ, ಸಂವಿಧಾನಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ್ಥಳೀಯ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರ ಬಲವರ್ಧನೆಯಂತಹ ಶಿಫಾರಸುಗಳು ವರದಿಯಾದವು. ಎರಡು ಭಾಷೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು 2+8+4 ರಚನೆಯೂ ಶಿಫಾರಸುಗಳಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿವೆ; ಅವು ಎಲ್ಲ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಈಗ ಕಡ್ಡಾಯ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಲ್ಲ.

ಓದುವ ಕ್ರಮ: ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಸಂಸ್ಥೆ → ದಾಖಲೆ ದಿನಾಂಕ → ಉದ್ದೇಶ → ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಅಂಶ → ಅನ್ವಯಿಸುವ ಹಂತ. ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಸ್ವಯಂ ಅನ್ವಯಿಸಬಾರದು.

ಮಿತಿ: ಇದು ವರದಿ-ಮಟ್ಟದ ಪರಿಚಯ. ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜ್ಯವ್ಯಾಪಿ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಪೂರ್ಣ ಸ್ಥಿತಿ ಅಧಿಕೃತ ಮೂಲದಿಂದ ದೃಢಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ನೇಮಕಾತಿ/ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಇಲಾಖಾ ಪ್ರಕಟಣೆಯೇ ಆಧಾರ. [10]

22. ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ಸಹಪಠ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು

ಪಠ್ಯ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಭವ, ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು. ವಿಷಯದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಮನರಂಜನೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಇತಿಹಾಸ ಕ್ಲಬ್, ಪರಂಪರೆ ನಡಿಗೆ, ನಕ್ಷೆ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಅಣಕು ಸಂಸತ್ತು, ಚರ್ಚೆ, ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಭೇಟಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಅಧ್ಯಯನ ಉದಾಹರಣೆಗಳು.

ಯೋಜನೆ: ಉದ್ದೇಶ → ಅನುಮತಿ/ಸುರಕ್ಷತೆ → ಎಲ್ಲರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ → ಕಾರ್ಯಪತ್ರ → ಕಾರ್ಯ → ಚರ್ಚೆ/ವರದಿ → ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ. ಭೇಟಿ ನಡೆದಿತೆಂಬುದೇ ಸಾಧನೆ ಅಲ್ಲ; ಏನು ಗಮನಿಸಿದರು, ಯಾವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಡಿತು, ಯಾವ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಸಿಕ್ಕಿತು ಎಂದು ಕೇಳಿ.

ಅಣಕು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ, ಪರ್ಯಾಯ, ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಗೌರವಯುತ ಚರ್ಚೆಗೆ ಪಾತ್ರ ಹಂಚಿ. ನೈಜ ಪಕ್ಷಪ್ರಚಾರ ಅಥವಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಅಂಕ ನೀಡುವುದು ತಪ್ಪು. ಖರ್ಚು, ಚಲನಶಕ್ತಿ, ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಮನೆಯ ಅವಕಾಶದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಗಮನಿಸಿ. ಹೊರಭೇಟಿ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಸಮಾನ ಕಲಿಕಾ ಅವಕಾಶದ ಪರ್ಯಾಯ ಕೊಡಿ. ಮಕ್ಕಳ ಗುರುತು/ಕುಟುಂಬದ ಖಾಸಗಿ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಡಿ. [1,2,3]

23. ಬೋಧನಾ ವಿನ್ಯಾಸ: ಅರ್ಥ, ಗುಣಲಕ್ಷಣ, ಮಾದರಿ ಮತ್ತು ಹಂತಗಳು

Instructional Design ಎಂದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಲಿಯುವವರಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿತ ಕಲಿಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಅನುಭವ, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ರೂಪಿಸುವುದು. ಸ್ಲೈಡ್‌ಗೆ ವಿಷಯ ಹಾಕುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಫಲಿತಾಂಶ, ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಹೊಂದಿರಬೇಕು.

ಗುಣಲಕ್ಷಣ: ಕಲಿಯುವವರ ಅಗತ್ಯಕೇಂದ್ರಿತ; ಉದ್ದೇಶ ಸ್ಪಷ್ಟ; ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಿತ; ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ; ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕರಣೆ.

ADDIE ಎಂಬ ಒಂದು ಮಾದರಿ: Analysis (ಅಗತ್ಯ/ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ) → Design (ವಿನ್ಯಾಸ) → Development (ಸಾಮಗ್ರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ) → Implementation (ಅನುಷ್ಠಾನ) → Evaluation (ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ). ಒಂದೇ ಮಾನ್ಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲ; ಹಂತಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು.

ಉದಾಹರಣೆ: ಮೂಲದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಫಲಿತಾಂಶಕ್ಕೆ ಎರಡು ಮೂಲ ಹೋಲಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ನೀಡಿ. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾತ್ರ ಕೇಳಿದರೆ ಪೂರ್ಣ ಸಾಧನೆ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಜ್ಞಾನ ತಿಳಿದು, ಸಣ್ಣ ಮಾದರಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ, ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ. [9]

24. ಪರಿಷ್ಕೃತ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳು: ಆಂಡರ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಥ್‌ವೋಲ್, 2001

1956ರ ಜ್ಞಾನಾತ್ಮಕ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಪರಿಷ್ಕೃತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮುಖ್ಯ. ಕ್ರಮ: ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು → ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು → ಅನ್ವಯಿಸುವುದು → ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದು → ಮೌಲ್ಯನಿರ್ಣಯಿಸುವುದು → ಸೃಜಿಸುವುದು. ಹಳೆಯ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ/ಮೌಲ್ಯನಿರ್ಣಯದ ಕ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಬಾರದು.

ಉದಾಹರಣೆಗಳು: ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರು ಹೇಳುವುದು ನೆನಪು; ಕಾರ್ಯ ವಿವರಿಸುವುದು ಅರ್ಥ; ಹೊಸ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ ಗುರುತಿಸುವುದು ಅನ್ವಯ; ಸಮಸ್ಯೆಯ ಕಾರಣ-ಸಂಬಂಧ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ; ಮಾನದಂಡದಿಂದ ಎರಡು ಪರಿಹಾರ ಹೋಲಿಸುವುದು ಮೌಲ್ಯನಿರ್ಣಯ; ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಿತ ಹೊಸ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆ ಸೃಷ್ಟಿ.

ಜ್ಞಾನ ಆಯಾಮಗಳು: ವಾಸ್ತವಿಕ, ಪರಿಕಲ್ಪನಾತ್ಮಕ, ಪ್ರಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸ್ವಚಿಂತನಾ/ಮೆಟಾಕಾಗ್ನಿಟಿವ್ ಜ್ಞಾನ. ಸಂಕೇತ ತಿಳಿಯುವುದು ವಾಸ್ತವಿಕ; ನಕ್ಷೆ ಓದುವ ವಿಧಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ; ತಾನು ಯಾವಲ್ಲಿ ತಪ್ಪುತ್ತೇನೆ ಎಂಬ ಅರಿವು ಸ್ವಚಿಂತನಾ.

ಕ್ರಿಯಾಪದವೊಂದರಿಂದಲೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಮಟ್ಟ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಸಂದರ್ಭ ಮತ್ತು ಬೇಕಾದ ಚಿಂತನೆ ಮುಖ್ಯ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾಠವೂ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ದಾಟಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವಲ್ಲ. ಬ್ಲೂಮ್ ಸ್ವತಃ ಮನೋಚಾಲಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಎಲ್ಲ ಉಪವರ್ಗ ರೂಪಿಸಿದರೆಂದು ಹೇಳಬಾರದು. [6]

25. ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಗಳು

ವಿಧಾನವು ಬೋಧನೆಯ ವ್ಯಾಪಕ ಮಾರ್ಗ; ತಂತ್ರವು ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಮ. ಚರ್ಚೆ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ 'ಮೊದಲು ಯೋಚಿಸು → ಜೋಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡು → ತರಗತಿಗೆ ಹಂಚು' ಎಂಬ ತಂತ್ರ ಬಳಸಬಹುದು. ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಪದಗಳ ಬಳಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾಗಬಹುದು; ಸಂದರ್ಭ ಗಮನಿಸಿ.

ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವ ಆಯ್ಕೆ: ಸಾಕ್ಷ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಮೂಲಗಳ ಹೋಲಿಕೆ; ಸ್ಥಳಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ನಕ್ಷೆ; ನಾಗರಿಕ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಸಮಸ್ಯಾ ಚರ್ಚೆ; ಸಹಕಾರಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರಗಳ ಗುಂಪು ಕೆಲಸ; ಕಲಿಕೆಯ ಕೊರತೆ ಪತ್ತೆಗೆ ನಿರ್ಗಮನ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಿಕೆ: ನೆನಪಿನಿಂದ ಕಾರಣ, ಸಾಕ್ಷ್ಯ, ಪರ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಮಿತಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸಾಗಿರಿ. ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸಮಯ ಕೊಡಿ; ಒಂದೇ ಮಗುವಿಗಲ್ಲ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿ. ಸಮಾಪನ: ಕಲ್ಪನೆ ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಿ, ಹೊಸ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಲು ಕೇಳಿ, ಗೊಂದಲ ಗುರುತಿಸಿ, ಮುಂದಿನ ನೆರವು ಯೋಜಿಸಿ. ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಮನರಂಜನೆ ಅಥವಾ ಮೌನದಿಂದ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಧರಿಸದೆ, ಮಕ್ಕಳು ವಿವರಿಸಬಲ್ಲರೇ, ಅನ್ವಯಿಸಬಲ್ಲರೇ, ಸಾಕ್ಷ್ಯ ನೀಡಬಲ್ಲರೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. [1,2,3]

ಅಭ್ಯಾಸ: 25 ಸ್ವರಚಿತ ಬಹು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಇವು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲ. ಮೊದಲು ಉತ್ತರಿಸಿ; ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.

ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನದ ಬೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು ಯಾವುದು? A. ದಿನಾಂಕ ಮಾತ್ರ B. ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಿತ ವಿಚಾರಣೆ C. ಕಂಠಪಾಠ ಮಾತ್ರ D. ಅಭಿಪ್ರಾಯವೇ ಅಂತಿಮ
ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ ಶಿಕ್ಷಕರ ನಡೆ ಯಾವುದು? A. ಒಂದೇ ಗುಂಪಿಗೆ ಅವಕಾಶ B. ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಅಂಕ C. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಅವಕಾಶ D. ತಪ್ಪಿಗೆ ಹಾಸ್ಯ
ಎರಡು ಘಟನೆಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ನಡೆದಾಗ ಯಾವ ನಿರ್ಣಯ ಸೂಕ್ತ? A. ಕಾರಣ ಖಚಿತ B. ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಬೇಕು C. ಇತಿಹಾಸವಲ್ಲ D. ಎರಡೂ ಸುಳ್ಳು
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಯ ಸಮಕಾಲೀನ ಪತ್ರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವ ಮೂಲ? A. ದ್ವಿತೀಯಕ ಮಾತ್ರ B. ಪ್ರಾಥಮಿಕ C. ಕಲ್ಪಿತ ಮಾತ್ರ D. ಮೂಲವಲ್ಲ
ಅಮೂರ್ತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಪನೆ ಕಲಿಸಲು ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮ? A. ಹೆಚ್ಚು ಕಂಠಪಾಠ B. ಪ್ರಶ್ನೆ ತಡೆಯುವುದು C. ಸ್ಥಳೀಯ ಉದಾಹರಣೆ D. ವಿವರಣೆ ಕೈಬಿಡುವುದು
ಯೋಜನೆಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯವಾದುದು? A. ವೆಚ್ಚ B. ಅಲಂಕಾರ ಮಾತ್ರ C. ಮುಖಪುಟ D. ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನ ಆಯ್ಕೆಯ ಆಧಾರ ಯಾವುದು? A. ಶಿಕ್ಷಕರ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾತ್ರ B. ಕಲಿಕಾ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ C. ಪುಸ್ತಕದ ಗಾತ್ರ D. ಕೊಠಡಿಯ ಬಣ್ಣ
ಇತಿಹಾಸ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ? A. ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ? B. ಯಾರು ಜೋರಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ? C. ಯಾರು ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ? D. ಎಷ್ಟು ಪುಟ ಇದೆ?
ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ನಂತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮುಂದಿನ ಹಂತ? A. ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ B. ಮರುಯೋಜನೆ C. ಅಂತಿಮ ಫಲಿತಾಂಶ D. ಕ್ಷೇತ್ರಭೇಟಿ
ಕ್ರಿಯಾ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಉದ್ದೇಶ? A. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ದೋಷಾರೋಪಣೆ B. ರ್ಯಾಂಕ್ ಮಾತ್ರ C. ಸ್ಥಳೀಯ ಬೋಧನಾ ಸುಧಾರಣೆ D. ಎಲ್ಲ ಶಾಲೆಗೆ ಒಂದೇ ನಿಯಮ
ಪರಿಹಾರ ಬೋಧನೆ ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಬೇಕು? A. ತಪ್ಪಿನ ಕಾರಣಕ್ಕೆ B. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಹೆಸರಿಗೆ C. ಒಂದೇ ನಕಲು ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ D. ಮಾತ್ರ ಅಂಕಕ್ಕೆ
NCF 2005ರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೊಂದುವ ಕ್ರಮ? A. ಪುಸ್ತಕವೇ ಏಕೈಕ ಮೂಲ B. ಜೀವನಕ್ಕೆ ಕಲಿಕೆ ಜೋಡಿಸುವುದು C. ಕಂಠಪಾಠ ಮಾತ್ರ D. ಪ್ರಶ್ನೆ ನಿಷೇಧ
NEP 2020ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ಶಾಲಾ ರಚನೆ? A. 2+8+4 B. 10+2 ಮಾತ್ರ C. 5+3+3+4 D. 3+2+2
ರೂಪಣಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದ ಮಾಹಿತಿಯ ಉಪಯೋಗ? A. ರ್ಯಾಂಕ್ ಮಾತ್ರ B. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೋಲಿಸುವುದು ಮಾತ್ರ C. ಕಲಿಕೆ/ಬೋಧನೆ ಬದಲಿಸುವುದು D. ಫೈಲ್ ಮುಚ್ಚುವುದು
ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಸಂಬಂಧ? A. ಎರಡೂ ಒಂದೇ B. ಪುಸ್ತಕ ಒಂದು ಸಂಪನ್ಮೂಲ C. ಪಠ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಉದ್ದೇಶವಿಲ್ಲ D. ಪುಸ್ತಕವೇ ಎಲ್ಲ ಅನುಭವ
ಸಂವಾದದ ಸೂಕ್ತ ನಿಯಮ? A. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅವಹೇಳನ B. ಒಬ್ಬರೇ ಮಾತಾಡುವುದು C. ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಕೇಳುವುದು D. ತಪ್ಪಿಗೆ ನಗು
RTE ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ದಿನ? A. 26 ಆಗಸ್ಟ್ 2009 B. 1 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010 C. 1 ಜನವರಿ 2001 D. 15 ಆಗಸ್ಟ್ 2005
ನಕ್ಷೆ ಓದುವಾಗ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾದದ್ದು? A. ಬಣ್ಣ ಮಾತ್ರ B. ಚೌಕಟ್ಟು ಮಾತ್ರ C. ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನಾಸೂಚಿ D. ಬೆಲೆ ಮಾತ್ರ
ಕಾಲರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಕಾಲಾವಧಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೇಗಿರಬೇಕು? A. ಸಮಾನ ಸ್ಥಳಾಂತರ B. ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ಸ್ಥಳ C. ಯಾವ ದಿನಾಂಕವೂ ಬೇಡ D. ಚಿತ್ರ ಮಾತ್ರ
5Eಯಲ್ಲಿ Explore ನಂತರದ ಹಂತ? A. Engage B. Evaluate C. Explain D. ಮುಕ್ತಾಯ
ನೀತಿ ಆಯೋಗದ ಶಿಫಾರಸನ್ನು ಹೇಗೆ ಓದಬೇಕು? A. ಈಗಾಗಲೇ ಜಾರಿಯ ಕಾನೂನು B. ಶಿಫಾರಸಾಗಿ; ಸ್ವೀಕಾರ/ಜಾರಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪರಿಶೀಲನೆ C. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಕ್ಷಣ ಕಡ್ಡಾಯ D. ಕಾನೂನಿನ ತಿದ್ದುಪಡಿ
ಕ್ಷೇತ್ರಭೇಟಿಗೆ ಮೊದಲು ಮುಖ್ಯವಾದುದು? A. ಫೋಟೋ ಮಾತ್ರ B. ಪ್ರಚಾರ ಮಾತ್ರ C. ಉದ್ದೇಶ, ಅನುಮತಿ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ D. ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು
ADDIEಯ ಮೊದಲ ಹಂತ? A. Analysis B. Evaluation C. Implementation D. Development
2001ರ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಜ್ಞಾನಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮದ ಕೊನೆಯ ಹಂತ? A. ನೆನಪು B. ಗ್ರಹಿಕೆ C. ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ D. ಸೃಷ್ಟಿ
ಬೋಧನಾ ತಂತ್ರದ ಯಶಸ್ಸಿನ ಉತ್ತಮ ಸಾಕ್ಷ್ಯ? A. ಎಲ್ಲರೂ ಮೌನ B. ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಅಲಂಕಾರ C. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ವಿವರಣೆ/ಅನ್ವಯ D. ಶಿಕ್ಷಕರ ಮಾತಿನ ಅವಧಿ

ಉತ್ತರಗಳು ಮತ್ತು ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಇಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಪ್ ಮಾಡಿ

ಉತ್ತರಗಳು ಮತ್ತು ವಿವರಣೆಗಳು

B - ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನವು ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ.
C - ಸಮಾನ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಕಲಿಕೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
B - ಸಹಸಂಬಂಧವು ಕಾರಣವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಸಾಬೀತು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
B - ಘಟನೆಗೆ ನೇರ ಕಾಲಿಕ ಸಂಬಂಧವಿರುವ ಸಾಕ್ಷ್ಯ; ಆದರೂ ಪರಿಶೀಲನೆ ಬೇಕು.
C - ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉದಾಹರಣೆ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
D - ಯೋಜನೆಯ ಕಲಿಕಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಯ ಮುಖ್ಯ.
B - ವಿಧಾನವು ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಲಿಯುವವರಿಗೆ ಹೊಂದಬೇಕು.
A - ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಗುಣ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದು.
B - ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಯೋಜನೆ ಬದಲಿಸಿ ಮರುಬೋಧನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
C - ನೈಜ ತರಗತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಸುಧಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
A - ಅರ್ಥದ ಗೊಂದಲ ಅಥವಾ ಕೌಶಲ್ಯದ ಕೊರತೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನೆರವು ಬೇಕು.
B - ಶಾಲೆಯ ಹೊರಜೀವನದೊಂದಿಗೆ ಜ್ಞಾನ ಸಂಬಂಧಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ ತತ್ವ.
C - ಅಡಿಪಾಯ, ಸಿದ್ಧತಾ, ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಹಂತಗಳ ರಚನೆ.
C - ಮಾಹಿತಿಯಿಂದ ಮುಂದಿನ ಕಲಿಕಾ ನೆರವು ರೂಪಿಸಬೇಕು.
B - ಪಠ್ಯಕ್ರಮವು ಉದ್ದೇಶ, ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
C - ವಿಚಾರವನ್ನು ಗೌರವಯುತವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
B - ಕಾಯ್ದೆಯ ವರ್ಷ 2009; ಜಾರಿ 1 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010.
C - ಅಂತರ ಮತ್ತು ಸಂಕೇತ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಇವು ಅಗತ್ಯ.
A - ಅಂತರದ ಪ್ರಮಾಣ ಕಾಲಾವಧಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ತೋರಿಸಬಾರದು.
C - ಕ್ರಮ Engage, Explore, Explain, Elaborate, Evaluate.
B - ವರದಿ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನ ಬೇರೆ ಹಂತಗಳು.
C - ಭೇಟಿಗೆ ಕಲಿಕಾ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರ ಪ್ರವೇಶ ಅಗತ್ಯ.
A - ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ.
D - ಪರಿಷ್ಕೃತ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ Evaluate ನಂತರ Create ಬರುತ್ತದೆ.
C - ಕಲಿತದ್ದನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಸಾಧನೆ ಮುಖ್ಯ.

ಮುಖ್ಯ ಮೂಲಗಳು

NCERT, Teaching of Social Sciences: https://ncert.nic.in/pdf/focus-group/social_sciencel.pdf
NCERT, Pedagogy of Social Sciences: https://itpd.ncert.gov.in/pluginfile.php/10327/mod_page/content/42/PEDAGOGY%20OF%20SOCIAL%20SCIENCES.pdf
NCERT, NCF 2005: https://ncert.nic.in/pdf/nc-framework/nf2005-english.pdf
ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯ, NEP 2020: https://www.education.gov.in/sites/upload_files/mhrd/files/NEP_Final_English_0.pdf
India Code, RTE 2009: https://www.indiacode.nic.in/handle/123456789/2086
University of Illinois Chicago, Bloom ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕೃತ ವರ್ಗೀಕರಣ: https://teaching.uic.edu/cate-teaching-guides/syllabus-course-design/blooms-taxonomy-of-educational-objectives/
BSCS, 5E ಮಾದರಿ: https://bscs.org/reports/the-bscs-5e-instructional-model-origins-and-effectiveness/
National Open University of Nigeria, Micro-Teaching Manual: https://nou.edu.ng/coursewarecontent/Micro-Teaching%20Manual%20EDU216.pdf
Oklahoma State University, Instructional Design Models: https://open.library.okstate.edu/foundationsofeducationaltechnology/chapter/2-instructional-design-models/
ET Education, ಕರ್ನಾಟಕ SEP ಆಯೋಗದ ವರದಿ ಕುರಿತ ಸುದ್ದಿ, 10 ಆಗಸ್ಟ್ 2025 (ದ್ವಿತೀಯಕ ಮೂಲ; ಅನುಷ್ಠಾನದ ಆದೇಶವಲ್ಲ): https://education.economictimes.indiatimes.com/news/school-education/karnataka-proposes-major-education-system-overhaul-key-reforms-unveiled/123216374
Master Mitra, LBA FAQ, 28 ಜುಲೈ 2025 (ದ್ವಿತೀಯಕ ಮೂಲ; ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಧಿಕೃತ ಸೂಚನೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪರಿಶೀಲನೆ ಅಗತ್ಯ): https://mastermitra.in/lba-faqs/

Disclaimer: KSPGK is not an official government website. Always verify details on the official website.

📲 Join WhatsApp Channel | 📢 Join Telegram Channel

Thanks for reading Social Science Pedagogy Notes in Kannada | ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳು - 25 ವಿಷಯಗಳು